Dit Zijn de Namen – Tommy Wieringa

Dit zijn de namenVoor mijn IRL-leesclub las ik Dit zijn de namen van Tommy Wieringa. Mijn eerste boek van Wieringa. Totaal anders dan zijn vorige boeken, las ik in recensies.

De titel roept vragen op. Dit zijn de namen. De namen van wie? In een interview (link) geeft Wieringa zelf het antwoord. De titel is het begin van de eerste zin van het bijbelboek Exodus, waarin het verhaal wordt verteld van het vertrek van het Israëlische volk uit Egypte naar het Beloofde Land. Zij dragen gedurende die reis het gebeente van Jozef met zich mee.

Het verhaal begint in het najaar. Twee verhaallijnen die geen verband lijken te hebben. De 53-jarige politiecommissaris Pontus Beg bekommert zich in Michailopol om de begrafenis van de een overleden rabbijn en gaat op zoek naar zijn eigen roots. Hij herinnert zich een kinderliedje uit zijn jeugd en vraagt zich af of hij zelfs soms van joodse afkomst is. Tegelijkertijd trekt een groep gelukzoekers over de steppe. Een tocht waaraan geen eind lijkt te komen en die slechts door een klein deel van de groep wordt overleefd. Vreemd genoeg heeft slechts een van hen een naam, de anderen wordt aangeduid als oertypes zoals de lange man, de stroper, de jongen en de vrouw. Na een barre tocht bereiken zij Michailopol. Voor de groep vluchtelingen wordt dit de teleurstelling van hun leven, voor Pontus Beg betekent de komst van de groep het begin van een onderzoek naar een misdrijf.

Ik zal eerlijk bekennen dat het interview met Tommy Wieringa mij heeft geholpen het verhaal te begrijpen. Daarbij doel ik vooral op de verwijzingen naar de bijbel. Zelf in het geheel niet bijbelvast, want niet gelovig opgevoed, zou de verwijzing van de titel naar het bijbelboek Exodus mij zonder dat interview geheel zijn ontgaan. Dat had voor de waardering van het boek wel uitgemaakt omdat daarmee ook andere bijbelse symboliek onopgemerkt zou zijn gebleven. En is het toeval dat ook het Eerste Boek van Henoch (ook bekend als het Ethiopisch Boek van Henoch) met deze woorden begint?

Wieringa bouwt het verhaal minutieus op. Hij gebruikt daarbij prachtige beelden en mooie metaforen. Soms in een vrij korte zin als “de dag was gaandeweg vertraagd en nu helemaal tot stilstand gekomen”, “het park lag in witte onschuld aan zijn voeten” en “terwijl hij zich door de steppe sleepte, werd hij gestoken door de horzels van zijn gedachten”. Dan weer een langere omschrijving, “ze leeft met haar rug naar de toekomst, over de herinneringen aan haar zware bestaan ginds schijnt nu al de zachte gloed van heimwee”.

Voor mij was het boek tot het samenkomen van de verhaallijnen het meest intrigerend. De sfeer die om Pontus Beg heen wordt gecreëerd. Zijn relatie met de huishoudster en discussie met de rabbijn. De groep gelukzoekers die door honger en kou steeds primitiever, bijna dierlijk gaat acteren en daarmee laat zien wat er met mensen gebeurt als ze niets meer te verliezen hebben en radeloos zijn, de kwetsbaarheid. Iets wat wordt versterkt doordat de personen geen namen hebben, anoniem blijven. Toch is ook het laatste deel, het onderzoek van Beg naar de groep, zeer de moeite waard. Hij stelt de vragen die ook in het hoofd van de lezer zijn opgekomen. En roept er door zijn onderzoek even zovele op, vragen naar afkomst, lot en geloof.

In het interview vertelt Wieringa dat hij zichzelf wilde bewijzen dat hij het ontstaan van nieuw geloof kon laten zien. Naar mijn idee is hij daar in geslaagd. Voor de gelukzoekers is een hoofd uiteindelijk een talisman, de kiem van een geloof. Zoals de vrouw zegt “je hoeft niet alles te begrijpen, zei de vrouw. Het is genoeg dat het gebeurd is. Je kunt onmogelijk alles begrijpen. We hoeven alleen maar dankbaar te zijn”.

Mijn oordeel, vier sterren. En bekijk vooral het interview met Tommy Wieringa.

3 Reacties to “Dit Zijn de Namen – Tommy Wieringa”

  1. Plien Says:

    Klinkt wel goed, maar als ik zo begrijp is het inzicht van de bijbel wel handig.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: