Grip – Stephan Enter

Grip was een van de keuzeboeken van leesclub Hoofdletters. Maar ook zonder dat was ik dit boek toch wel gaan lezen als gevolg van alle enthousiaste commentaren die Grip van anderen kreeg.

Stephan Enter debuteerde in 1999 met Winterhanden, een verhalenbundel. Sindsdien verschijnen zijn publicaties op de shortlist voor verschillende prijzen. Ook Grip is enthousiast ontvangen en hiervoor heeft Enter inmiddels de prijs van de Gouden Boekenuil Lezersjury en de F. Bordewijkprijs mogen ontvangen.

De hoofdpersonen van Grip zijn drie mannen en een vrouw. Zij hebben 20 jaar geleden een zwerftocht gemaakt in Noorwegen en tijdens deze tocht is er iets gebeurd. Nu, 2007, is er een reünie gepland. Paul en Vincent zijn samen met de trein onderweg naar Wales, naar Martin en Lotte. Zij zijn inmiddels getrouwd. Bij gebrek aan wereldnieuws wordt in alle kranten melding gemaakt van een Amerikaanse hoogleraar die voorspelt dat mensen over twintig onsterfelijk kunnen zijn.

Het boek is opgebouwd uit drie delen en een epiloog. Na elk deel verschuift het perspectief naar een ander personage zodat de gebeurtenissen telkens vanuit een ander gezichtspunt worden verteld. Alleen Lotte, die komt niet aan het woord. Paul, Vincent en Martin waren allemaal op de een of andere manier in haar ban. Uit hun verhalen en herinneringen blijkt dat wat toen gebeurd is een belangrijke rol heeft gespeeld in hun verdere leven. Het artikel over de onsterfelijkheid loopt als een rode draad door het hele verhaal.

De schrijfstijl van Enter bevalt me wel. Het is vlot geschreven en ik hou wel van zinnen als “Paul bedankte met een glimlach maar stuitte op de kersrode streep van haar mond”.  Het boek heeft veel spanning. Door de flashbacks weten we dat er bij de zwerftocht 20 jaar geleden iets is gebeurd maar wat dat dan is geweest, dat blijft lang onduidelijk. Daarbij gaat er ook iets gebeuren, de dreiging is voelbaar.

Door het wisselende perspectief heeft Enter de mogelijkheid gecreëerd om te laten zien hoe dezelfde gebeurtenis door verschillende personen anders wordt beleefd. En hoe dat later anders in hun herinneringen naar boven komt. Maar ook blijkt hoe verkeerd mensen elkaar kunnen begrijpen. Hoe ze denken de ander te kennen en te weten wat hun beweegreden is terwijl ze er feitelijk helemaal naast zitten.

De personages vind ik stuk voor stuk weinig sympathiek. Niemand lijkt echt authentiek te zijn. Ze spelen een spel, zijn voortdurend met zichzelf bezig. Misschien is Lotte een uitzondering maar die komt niet aan het woord en we kennen haar daardoor alleen uit de verhalen van de drie mannen.

Ik heb het boek met plezier gelezen. De stijl bevalt me, de spanning, de dreiging, het spelen met perspectief en tijdschema. Ondanks de flashbacks is er toch een duidelijke verhaallijn, de lentedag in 2007, de aanloop naar de reünie. De personages leer je door de opzet van het boek goed kennen. Enter heeft goed over zijn hoofdpersonen nagedacht en ze zijn nauwgezet uitgewerkt. De keuze om juist Lotte, die zo’n belangrijke rol in de levens van de drie mannen heeft gehad, niet aan het woord te laten, is briljant. Met haar verhaal zou het een totaal ander boek zijn geworden. Mijn oordeel, vier sterren.

Stephan Enter heeft een eigen website. Op 7 december 2011 was hij voor een interview bij Knetterende Letteren.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: