Rummelplatz – Werner Bräunig

RummelplatzErgens in een artikel werd Rummelplatz aangeraden als een bijzonder goed boek over de DDR na WOII. Helaas kan ik me niet meer herinneren in welk verband de titel werd genoemd. Hoe dan ook, de aanbeveling was terecht. Wat een fantastisch boek. Toegegeven, soms moet je wel even doorzetten want de auteur neemt de tijd om alles te beschrijven en feitelijk gebeurt er niet veel niet boek. Dat laatste met name in de zin dat er naar een plot wordt toegewerkt.

Braünig volgt het leven van een aantal mensen die wonen en werken in Bermsthal, een fictief dorpje. De meesten werken bij de uraniummijn Wismut, anderen bij de papierfabriek.

Het boek geeft een mooi historisch beeld van de DDR in de periode van 1949 tot 1953. Het taalgebruik van Braünig is prachtig. Om dit aanschouwelijk te maken de eerste zin van het boek:

‘De nacht van twaalf op dertien oktober kwam in de Duitse bossen tot rust; een vermoeide wind sloop over de akkers, slofte door de donkere steden van het jaar vier na Hitler, kroop in de ochtendschemering oostwaarts over de Elbe, klom over de kammen van het Ertsgebergte, plukte aan de spandoeken die slap in de ruïnes van Maagdenburg hingen, daalde door de beukenbossen op de Ettersberg behoedzaam af naar het standbeeld van de twee grote denkers en de huizen van de nog grotere vergeters, woei het stof van de bruinkoolmijnen op, ging in de reusachtige vlag voor de Berlijnse universiteit aan Unter den Linden even liggen, ruiste over de Brandenburgse zandvlakten en verdween tenslotte in het laagland ten oosten van de Oder.’ Je weet meteen waar je bent: in een verwoeste, verweesde wereld.“.

Dan hoef ik toch verder niet meer uit te leggen wat ik bedoel. Daarbij geeft de auteur door citaten, toevallige zinsnedes, blijk van een enorme parate kennis van geschriften, van Marx tot De Bijbel, van het Horst Wessel-lied tot Martin Luther King. Echt ongekend. Dit is dan ook de eerste keer dat ik een ebook lezen echt een nadeel vind van er zijn veel “noten” en die zijn aan het eind van zo’n ebook toch niet handig tussendoor na te kijken.

Braünig heeft zelf bij Wismut en de papierfabriek gewerkt. Eigenlijk had hij het plan om in totaal drie delen te schrijven. Dat is er helaas nooit van gekomen. Vlak voor publicatie in 1965 werd zijn boek verboden. Pas in 2007 is het uitgebracht door de kinderen van de auteur. Zelf kon hij dat niet meer, hij was op 42-jarige leeftijd overleden.

Compliment aan de vertaler, Josephine Rijnaarts. Van mij krijgt het boek vijf sterren en ik zou het iedereen willen aanraden. Niet alleen als je geïnteresseerd bent in de geschiedenis van de DDR maar ook als je van mooie taal en sfeerbeschrijvingen houdt. Eigenlijk zou ik het boek nog een keer willen lezen voor al die mooie zinnen, die uitspraken om nog eens over na te denken, de beschrijving van het leven in die jaren na de oorlog. Wie weet.

Ik vond nog drie recensies over dit boek waar ook nog wat meer achtergrondinfo wordt gegeven.

Recensie 1

Recensie 2

Recensie 3

De Niet Verhoorde Gebeden van Jacob de Zoet – David Mitchell

Over het boek in mijn vorige bericht schreef ik dat ik aan het begin wel even moest doorzetten om verder te lezen. Bij dit boek was dat geenszins het geval. Het is boeiend vanaf de eerste bladzijde. Interessant, een Engelse auteur die schrijft over de VOC. En wat een fantastische prestatie hebben de vertalers Harm Damsma en Niek Miedema geleverd. Heerlijk om regelmatige oudere Nederlandse woorden te lezen die tegenwoordig niet meer worden gebruikt. Leuk om te zien dat namen van personen die hebben geholpen bij de totstandkoming van het boek in het boek terugkomen.

Als Mitchell begint met het verhaal van Otane wordt het wat lastiger te lezen. Deels omdat de Japanse tijd wordt aangehouden en de lezer niet vanzelf weet wanneer iets zich afspeelt maar ook omdat er vaker tussen de verschillende verhaallijnen wordt afgewisseld. Los daarvan blijft het een boeiend verhaal, de moeite van het lezen meer dan waard. Het geeft enig inzicht in het Japan rond 1800 en de werkwijze van de VOC, meer specifiek Deshima waar Japanners en Nederlanders een heel bijzonder vorm van samenwerken hadden gevonden. Natuurlijk ook in het leven van die tijd waarin een Nederlander in den vreemde slechts op 1 brief per jaar kon verwachten. Een tijd waarin het leven heel wat langzamer lijkt te gaan dan vandaag de dag maar de mensen wel een korter leven was gegund. Als mensen met nostalgie terug denken aan de goede oude tijd dan is dat toch zeker niet naar deze tijd waar het leven bikkelhard was voor het overgrote deel van de wereldbevolking.

Van mij kreeg het boek vier sterren.

In de Volkskrant vond ik deze recensie. Wie meer wil lezen van David Mitchell kan op zijn website terecht.

The Plot Against America – Philip Roth

philip RothEen bijzonder boek. Al moet ik eerlijk zeggen dat het aan het begin wel even doorbijten was. Het duurt namelijk wel even voor het verhaal een beetje op gang komt. En ook verder in het boek is het soms even doorlezen omdat de auteur nogal eens zijwegen inslaat om vervolgens weer bij zijn verhaal terug te komen. Maar het verhaal is boeiend genoeg om toch uit te lezen.

De titel heb ik aan mijn lijstje toegevoegd na een commentaar van een vriendin toen zij dit boek net had uitgelezen. Ze schreef toen dat er echt parallellen waren met vandaag de dag en dan meer in bijzonder Trump als president van de VS. En dat is ook zo. In het boek maakt iedereen grappen over het idee dat Lindbergh de presidentsverkiezingen gaat winnen en daarom wordt de mogelijkheid ook niet serieus genomen. Maar het gebeurt wel. En met Lindbergh als president neemt de polarisatie enorm toe. Hij zoekt de samenwerking met Hitler, Mussolini en Hirohito en speciale programma’s voor de joden voor in het leven geroepen. Mensen kunnen niet meer zeggen wat ze willen. Democratische beginselen worden met voeten getreden.

En ja, dat doet je toch echt aan Trump denken. Hij kan ook prima opschieten met dictators en zijn optreden leidt zeker tot polarisatie. Nee, Trump kent geen programma’s voor joden maar immigranten noemt hij steevast crimineel. En zijn optreden vertoont inmiddels alle kenmerken dan dat van een dictator.

Van The Plot against America ken ik de afloop, van de bewindsperiode van Trump niet. Ik hoop dat we er heelhuids doorheen komen.

Het boek is wel de moeite. Het hele verhaal vertellen door de ogen van het kind Philip Roth maakt het sterk. Ik vond dat er soms teveel zijwegen werden behandeld. Daarom drie sterren.

Wat Kan Ons Gebeuren – Gerrit Hoogstraaten

Het boek werd me aangeraden in het commentaar bij een Facebookbericht. Een groepering vond dat de Nederlandse regering excuses moest aanbieden omdat zij na WO II niet meer hadden gedaan om te voorkomen dat vrouwen die het met Duitsers zouden hebben aangelegd, werden kaal geschoren. Mijn vraag was of er op dat moment sowieso wel een politiemacht was die dat had kunnen doen. Na het einde van WO II was er binnen politie en leger, of wat er van over was, toch ook wel een probleem. Daarbij is het vanuit je luie stoel, met de kennis die we nu hebben, en zonder de emotie van vijf jaar leven in een bezet land, wel heel simpel om te (ver)oordelen.

In Wat Kan Ons Gebeuren volgen we politieman Herman Hoogenbosch. Hij is politieman in Amsterdam als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt. In zijn functie krijgt hij te maken met de Duitse overheerser die het politiekorps maar al te graag inzet voor hun eigen belangen. Het is voor Hoogenbosch niet makkelijk om de juiste keuzes te maken. Hij wil vooral zijn baan en zijn gezin beschermen en kiest daarbij een veilige route. Hij is er niet gelukkig mee en probeert de bezetter toch een beetje dwars te zitten door bijvoorbeeld niet te streng te controleren op persoonsbewijzen. Hoogenbosch laat zich zeker niet kennen als een moedig man. Hij kiest steevast de weg van de minste weerstand. Zijn bedoelingen daarbij zijn niet slecht maar hij komt zo wel aan de verkeerde kant van de grens en heeft het daar ook moeilijk mee.

Gerrit Hoogstraten laat met zijn roman zien dat het niet eenvoudig is om de juiste keuzes te maken en dat een mens soms dingen doet waarvan hij vooraf nooit had gedacht ze ooit te zullen doen. Iedereen hoopt een moedig mens te zijn maar of je dat werkelijk bent, weet je pas als de situatie zich voordoet.

Aan de leden van de groepering waar ik aan het begin over schreef het advies om het boek te lezen. En laten we stoppen met excuses vragen en samen werken aan een toekomst waar zulke dingen niet meer gebeuren.

Ik gaf het boek drie sterren.

100 Gelukkige Dagen – Fausto Brizzi

BrizziFausto Brizzi is vooral bekend als filmregisseur maar in 2013 debuteerde hij als romanschrijver met “Cento giorni di felicità”, 100 Gelukkige Dagen. Een geslaagd debuut.

In deze roman vertelt Lucio zijn verhaal met de nodige humor en zelfspot. Hij is buiten de deur gezet door zijn vrouw en krijgt dan te horen dat hij terminaal ziek is. In eerste instantie ondergaat hij een paar chemokuren maar besluit uiteindelijk dat hij zijn leven zo niet wil eindigen. Hij wil nog 100 dagen gelukkig leven, de vergeving krijgen van zijn vrouw en tijd doorbrengen met vrienden en kinderen.

Het is een hele opdracht, nog 100 dagen gelukkig leven maar Lucio maakt er het beste van. Het is een heerlijk boek om te lezen, het leest als een trein, is soms aandoenlijk, dan weer grappig, teder en natuurlijk ook droevig. De doos zakdoeken moet je echt wel bij de hand hebben.

Het is een mooi idee dat je, als je er aan toe bent, nog 100 dagen gelukkig leeft en dan afscheid van de wereld neemt. Liever zelf kiezen dan afwachten. Maar tot die tijd, leven in het hier en nu en nu gelukkig zijn.

Een boektrailer vind je hier.

Ik gaf het boek vier sterren.

Boy 7 – Mirjam Mous

boy 7In de facebookgroep Samen Lezen is Leuker kwam de titel Boy 7 van Mirjam Mous voorbij. Veel enthousiaste reacties en het zou een superspannend boek zijn. Genoeg reden om het als tussendoortje te lezen.

Mirjam Mous was mij onbekend. Grappig om te lezen dat ze is geboren in Oosterhout, is opgegroeid in Made en nu in Breda woont. Het bleek een auteur uit eigen regio te zijn.

Mirjam Mous heeft vooral jeugdboeken en YA-boeken geschreven. Boy 7 hoort in de laatste categorie. Het boek begint als een jongen wakker wordt op een snikhete grasvlakte, geen idee heeft hoe hij daar terecht is gekomen en zich verder ook werkelijk niets meer herinnert.

Soms is het boek wat ongeloofwaardig. Zo herinnert Boy 7 zich niets maar weet ineens wel alles over winkelsluiting op de woensdag en herinnert hij zich ineens hoe hij Lara heeft ontmoet. Om te vertellen hoe Boy 7 op die grasvlakte is gekomen wordt gebruik gemaakt van een notitieboek dat door Boy 7 wordt gelezen. Bij vlagen lopen het hier en nu en het notitieboek wat al te soepel in elkaar over. Daarbij had het notitieboek wel ongelooflijk veel details. Mous heeft erg simpel taalgebruik en schrijft in korte zinnen.

Het gegeven is origineel en het boek leest lekker weg. Boeiend geschreven en het blijft tot het laatst spannend. Ik kan me voorstellen dat jongeren het met plezier lezen.

Ik gaf het boek twee sterren, vooral doordat het verhaal ongeloofwaardig is en de taal wel erg simpel.

Het boek bleek de basis voor meer want Marc Veerkamp herschreef het boek als toneelstuk en Lourens Blok maakte er een film van. Hier kun je de trailer zien.

Mirjam Mous heeft een eigen website.

De Overgave – Arthur Japin

De OvergaveIk las dit boek samen met de leesgroep Oosterhout.

Toen ik er aan begon had ik het idee dat ik nog niet eerder een boek van Arthur Japin had gelezen. Eigenlijk durf ik het bijna niet te bekennen maar toen ik nog eens rondkeek bij mijn account op Bookcrossing, zag ik dat dit wel het geval was want in 2009 las ik ….. De Overgave.

Oké, het is bijna 10 jaar geleden maar tijdens het lezen heb ik werkelijk nooit gedacht dat het verhaal me bekend voorkwam. En dat is wel bijzonder want ik vond het een goed boek, vier sterren maar liefst. Dan zou je toch denken dat ik het in 2009 ook een mooi boek heb gevonden. Er is blijkbaar niets van blijven hangen.

Japin vertelt het verhaal van Granny Parker. Zij kwam als kolonist naar Texas. Een stuk land dat toen nog moest worden veroverd op de Mexicanen en dat ze moesten delen met de Comanches. Aanvankelijk lijkt dat goed te gaan maar helaas komen de Comanches op een dag langs om Parker en haar familie op buitengewoon gewelddadige wijze te overvallen. Tot dat moment gaat het verhaal over de ontberingen die de kolonisten ervaren maar na de overval gaat het over de familiebanden, het verlies, het verwerken van het verlies, de haat en de zoektocht naar de ontvoerde kinderen.

Aan het begin is het wel even doorzetten maar dat verandert eigenlijk op het moment dat de Parkers een vaste plek vinden. Japin vertelt het verhaal nuchter en rauw, een verhaal met veel flashbacks. De beschrijving van de overval is zeker niet geschikt voor tere zieltjes. Je vraagt je af of dood gaan soms niet beter is dan overleven. Granny Parker geeft niet op. Ze wil haar ontvoerde familieleden terug vinden en dat geeft haar de kracht om verder te gaan. Maar wat ze terugvindt is zeker niet wat ze is kwijtgeraakt.

Een boeiend boek, het lezen meer dan waard. Over tien jaar maar eens kijken of ik het verhaal dan nog wel kan navertellen.

Arthur Japin heeft een eigen website. In het NRC vond ik deze recensie.